פּלאַנירטער מאַסן־פּראָטעסט קעגן אינטערנעץ רופֿט אַרויס קאָנטער־דעמאָנסטראַציע

פֿון שׂרה־רחל שעכטער (‫אַמעריקע)

רעאַגירנדיק אויף דער מעלדונג פֿון אַ גרופּע ניו־יאָרקער חסידישע פֿירער, אַז מע פּלאַנירט אַ מאַסן־דעמאָנסטראַציע קעגן די סכּנות פֿון דער אינטערנעץ אין דרײַ וואָכן אַרום, האָט אַ גרופּע ייִדישע אַקטיוויסטן דערצויגן אין דער חסידישער וועלט באַשלאָסן גלײַכצײַטיק דורכצופֿירן אַ קאָנטער־פּראָטעסט מיטן נאָמען The Internet is NOT the Problem, וועגן "די אמתע סכּנות וואָס באַדראָען די חסידישע באַפֿעלקערונג"; בפֿרט, דאָס באַשיצן די פֿרומע ייִדן, וואָס באַלעסטיקן קינדער.

לויט אַן אַרטיקל אין דער חסידישער צײַטונג, "אידישע טעגליכע נײַעס", וועלן צענדליקער טויזנטער מענטשן זיך באַטייליקן אין דער אַנטי־אינטערנעץ־מאַניפֿעסטאַציע, דעם 20סטן מײַ, אין "סיטיפֿילד", דער בייסבאָל־סטאַדיאָן פֿון דער ניו־יאָרקער בייסבאָל־מאַנשאַפֿט, די "מעטס", אין קווינז. די צײַטונג גיט צו, אַז די אָרגאַניזירער האָבן שוין געזאַמלט 1.5 מיליאָן דאָלאַר דערפֿאַר.

"דאָס וועט זײַן אַ מאַניפֿעסטאַציע, וואָס מע האָט נאָך קיין מאָל נישט געזען אין דער געשיכטע פֿון די פֿרומע ייִדן אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן," איז געשטאַנען אין דער צײַטונג. "בעת דער פֿאַרזאַמלונג, וועט מען איבערגעבן אינפֿאָרמאַציע וועגן דער מלחמה פֿון כּלל־ישׂראל קעגן דער טעכנאָלאָגיע, וואָס באַדראָט די קדושה פֿון די ייִדישע היימען."

הגם אַ וואַקסנדיקע צאָל חסידים ניצן הײַנט די אינטערנעץ, זענען געוויסע פֿון זיי מסכּים מיט די רבנים, אַז די אינטערנעץ שאַפֿט אַ סכּנה פֿאַר דער קהילה. איינער, אַ סאַטמערער מיט פֿיר קינדער, האָט געזאָגט דעם "פֿאָרווערטס", אַז די געגנטן וווּ די חרדישע ייִדן האָבן זיך באַזעצט, האָבן תּמיד געהאַט ווירטואַלע ווענט אַרום זיי, וואָס האָבן זיי באַשיצט פֿון די דרויסנדיקע השפּעות. "די דאָזיקע ווענט זענען גוט געווען ביז דער אינטערנעץ. יעצט קען יעדער לייענען וואָס מען וויל, שמועסן מיט וועמען מען וויל, איבער וועלכע טעמעס מען וויל — און נישט מורא האָבן פֿאַר קיינעם."

"איך זאָג נישט, אַז עס זענען נישטאָ קיין פּראָבלעמען מיט דער אינטערנעץ," האָט אַרי מאַנדעל (באַקאַנט אויף "פֿייסבוק" ווי "רחמנא־לצלן"), דער אָרגאַניזירער פֿון דער קאָנטער־דעמאָנטסראַציע, געזאָגט דעם "פֿאָרווערטס". "אָבער ווי אַזוי קענען זיי אויסגעבן מיליאָנען דאָלאַר פֿאַר אַזאַ אַסיפֿה, ווען די אַלע יאָרן האָט מען נישט געהאַט קיין איין אַסיפֿה וועגן דער באַלעסטיקונג פֿון קינדער? די רבנים פֿאַרדאַמען ליפּע שמעלצער [אַ פּאָפּולערער חסידישער זינגער] ווײַל זײַנע לידער זענען צו מאָדערן, אָבער ביז איצט האָט מען נאָך נישט געלייגט אין חרם קיין איין באַלעסטיקער.

"יאָרן לאַנג האָבן די געליטענע פֿון סעקסועלער און פֿיזישער באַלעסטיקונג געפּרוּווט פּועלן בײַ דער פֿירערשאַפֿט מיט גוטן," האָט מאַנדעל באַמערקט. "זיי האָבן זיך געטראָפֿן מיט די רבנים אויף פֿאַרשידענע זיצונגען אויף דער טעמע. אָבער די רבנים האָבן גאָר נישט געטאָן וועגן דעם. זיי עצהן די געליטענע ווײַטער בלויז צו רעדן מיט אַ רבֿ, אַנשטאָט צו גיין צו דער פּאָליציי. דערפֿאַר מאַכן מיר אונדזער אייגענע מאַניפֿעסטאַציע. ס׳וועט שוין מער נישט זײַן מעגלעך פֿאַר זיי אַוועקצומאַכן דעם ענין."

מאַנדעל האָט צוגעגעבן, אַז די קאָנטער־דעמאָנסטראַציע איז סײַ פֿאַר די פֿרומע, און סײַ פֿאַר די פֿרײַע. "עס האָט נישט [צו טאָן] מיט רעליגיע אָדער גאָט; נאָר מיט אַ קאָרופּטירטער סיסטעם," האָט ער דערקלערט.

דער קאַמף קעגן סעקסועלער באַלעסטיקונג אין דער פֿרומער וועלט איז נאָך מער צעהיצט געוואָרן מיט צוויי וואָכן צוריק, ווען דער ביוראָ פֿונעם ברוקלינער הויפּט־פּראָקוראָר ("די־איי"), טשאַרלס הײַנס, האָט געמאָלדן, אַז מע מעג באַשיצן די אידענטיטעט פֿון די פֿרומע ייִדן, וועלכע זענען באַשולדיקט, אַרעסטירט אָדער פֿאַרמישפּט געוואָרן פֿאַר האָבן סעקסועל באַלעסטיקט קינדער, ווײַל אין אַזאַ ענגער סבֿיבֿה ווי די חסידישע, וואָלט דאָס אַנטפּלעקן די נעמען פֿון די באַלעסטיקער געקאָנט גורם זײַן דאָס אַנטפּלעקן די נעמען פֿון די געליטענע. (אין פֿאַלן, וווּ דער פֿאַרדעכטיקטער איז נישט קיין פֿרומער ייִד, וואָלט דער פּראָקוראָר יאָ אָנגערופֿן זײַן נאָמען.)

דער הויפּט־פּראָקוראָר האָט אַרויסגעלאָזט די דערקלערונג נאָך דעם ווי דער Forward און אַנדערע צײַטונגען האָבן געהאַט געבעטן אָנצורופֿן די נעמען פֿון די 85 פֿרומע ייִדן, וועלכע זענען במשך פֿון די פֿאַרגאַנגענע דרײַ יאָר אַרעסטירט געוואָרן צוליב סעקסועלער באַלעסטיקונג. דער פּראָקוראָר האָט אָנגעקליבן די נעמען דורך "קול צדק" — אַ בשותּפֿותדיקער פּראָיעקט פֿון זײַן ביוראָ און אַ צאָל פֿרומע אָרגאַניזאַציעס, וואָס זייער ציל איז צו מוטיקן די געליטענע פֿון סעקסועלער באַלעסטיקונג צו פֿאַרבינדן זיך טעלעפֿאָניש מיט אַ געוואַלד־ליניע ("האַט־לײַן") אָדער זיך ווענדן צו סאָציאַלע אַרבעטער וועגן דעם.

דער Forward האָט געבעטן די אינפֿאָרמאַציע בײַם פּראָקוראָר אויפֿן סמך פֿונעם ניו־יאָרקער Freedom of Information Act — דאָס געזעץ וואָס דערלויבט צו אַנטפּלעקן די נישט־פּובליקירטע אינפֿאָרמאַציע, וואָס ווערט קאָנטראָלירט דורך דער אַמעריקאַנער רעגירונג.

הגם "קול צדק" מוטיקט די געליטענע איבערצוגעבן די נעמען פֿון די אַטאַקירער, קוקן געוויסע קריטיקער קרום אויף דער פּראָגראַם, ווײַל זיי האַלטן, אַז ס׳איז בלויז אַ מיטל צו באַרויִקן די געליטענע און זייערע משפּחות, כּדי זיי זאָלן נישט גיין צו דער פּאָליציי.

יענקל יאַקאָב פֿון וויליאַמסבורג, אַ טאַטע פֿון זיבן קינדער, זאָגט, אַז די סיבה פֿאַר וואָס דער פּראָקוראָר דערלויבט די באַשיצונג פֿון די פֿרומע באַלעסטיקער איז, פּראָסט און פּשוט, ווײַל ווי אַ דערוויילטער, וויל ער פֿאַרזיכערן די שטימען פֿון דער חסידישער באַפֿעלקערונג. "די ברוקלין־חרדים האָבן צוועלף קינדער אין יעדער פֿאַמיליע און יעדער פּאָליטיקער, וואָס האָט דעם קאָפּ אויפֿן פּלאַץ, ווייסט זיך צושטעלן צו זייערע קאַפּריזן. די לעצטע פּאָר יאָר טוט זיך אַן אויפֿוואַכונג פֿון אַרעסטירן פֿעטערס און מלמדים און סתּם מנובֿלים, וואָס באַלעסטיקן קינדער. פּונקט ווי עס גוייִשט זיך, אַזוי ייִדישט זיך. די קירכע האָט שוין אָנגעהויבן אויסרייניקן זייערע גלחים וואָס לאָקערן אויף קינדער, זיי סעקסועל צו באַלעסטיקן. איז דאָך שוין די צײַט פֿאַר די הייליקע ייִדן אויכעט אַרויפֿציִען די הויזן, זיך צומאַכן די זיפּערס און אַרעסטירן די אַלע קרימינאַלן, זיי זאָלן אָפּגעבן דין וחשבון."

"דער ׳די־איי׳ זאָגט, אַז ער טוט עס צו באַשיצן די געליטענע אין דער פֿרומער קהילה, אָבער דאָס איז לעכערלעך," האָט געזאָגט יואל ענגלמאַן, אַ יונגערמאַן וואָס טענהט שוין יאָרן לאַנג, אַז קינדווײַז זענען ער און אַנדערע תּלמידים סעקסועל באַלעסטיקט געוואָרן פֿונעם מנהל פֿון דער גרויסער סאַטמערער ישיבֿה אין וויליאַמסבורג, "ישיבֿה תּורה ויראה", הרבֿ אַבֿרהם רײַכמאַן, אָבער ביז אַהער האָבן די רבנים פֿאַרשוויגן דעם ענין. "די געליטענע האָבן נישט געבעטן דעם ׳די־איי׳ דאָס צו טאָן. פֿאַרקערט, מיר ווילן, אַז מע זאָל די באַלעסטיקער באַשטראָפֿן. די חסידים מיט וועמען איך האָב גערעדט זענען זייער אַנטוישט אינעם ׳די־איי׳."

יאַקאָב האַלט, אַז טשאַרלס הײַנס שטייט דווקא אין וועג פֿון רעפֿאָרם. "אָפֿיציעל זאָגט ער, אַז ער מיינט די טובֿה פֿון די אָנקלאָגער, אָבער דער עולם קויפֿט דאָס נישט."